Từ xưởng nhựa Phố Nối đến
Doanh nghiệp Việt đầu tiên
Xuất khẩu tủ lạnh sang Mỹ
Khởi đầu từ một xưởng nhựa chuyên sản xuất linh kiện cho công ty nội thất, Hòa Phát bước vào thị trường điện lạnh khi hàng nhập khẩu chiếm ưu thế gần như tuyệt đối. Thay vì lắp ráp đơn thuần, công ty kiên định con đường tự sản xuất, nội địa hóa với khát vọng “Hàng Việt cho người Việt”. 25 năm sau, sản phẩm Điện lạnh Hòa Phát có mặt trong hàng triệu gia đình Việt và xuất khẩu sang 6 quốc gia, trong đó có Mỹ, thị trường khắt khe bậc nhất thế giới.
Tầm nhìn
Đón đầu thị trường
Đầu những năm 2000, trong một chuyến công tác nước ngoài, Chủ tịch Trần Đình Long quan sát các khu chung cư dày đặc dàn nóng điều hòa và nhìn thấy tương lai của các đô thị Việt Nam, khi hệ thống điều hòa sẽ được phủ kín và trở thành một phần không thể thiếu trong sinh hoạt của người dân. Thời điểm đó ở trong nước, điều hòa mới được dùng chủ yếu tại các tòa nhà văn phòng, nhu cầu của hộ gia đình rất thấp dù là ở thành phố lớn. Nhận định Việt Nam sẽ có nhiều tiềm năng cho các sản phẩm điện lạnh, ông quyết định đầu tư sản xuất điều hòa ngay tại Việt Nam, phục vụ chính thị trường trong nước.
Quyết định này đồng nghĩa với việc Hòa Phát chọn con đường khó đi. Ngành điện lạnh Việt Nam khi đó gần như phụ thuộc hoàn toàn vào hàng nhập khẩu; các thương hiệu ngoại chiếm ưu thế cả về công nghệ, thương hiệu lẫn hệ thống phân phối, trong khi công nghiệp phụ trợ trong nước còn ở giai đoạn sơ khai. Bài toán lớn nhất vì thế vượt ra ngoài chuyện cạnh tranh với hàng ngoại. Đó là phải xây dựng cho được năng lực sản xuất nội địa đủ mạnh để tạo ra những sản phẩm vừa đạt chất lượng, vừa có giá thành phù hợp.
Ngày 04/07/2001, Công ty TNHH Nhựa Hòa Phát được thành lập tại KCN Như Quỳnh, thị trấn Như Quỳnh, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên (cũ), với định hướng ban đầu là sản xuất chi tiết, linh kiện nhựa phục vụ Công ty Nội thất. Ngày 17/10/2002, công ty đầu tư xây dựng nhà máy mới rộng 8,5 ha tại KCN Phố Nối A, xã Giai Phạm, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên (cũ), chuyển trụ sở về đây và hoạt động với tên gọi Công ty TNHH Nhựa và Điện lạnh Hòa Phát.
Thay vì lắp ráp đơn thuần, Điện lạnh Hòa Phát kiên định mục tiêu sản xuất trong nước, nội địa hóa. Là một trong những nhà sản xuất nội địa đầu tiên, công ty thể hiện cam kết của mình theo cách trực tiếp nhất, in hình lá cờ Việt Nam cùng dòng chữ "Hàng Việt Nam dành cho người Việt Nam" trên mọi sản phẩm xuất xưởng, đúng thời điểm cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam" được phát động trên cả nước.
Năm 2003, Chủ tịch Trần Đình Long cho lập tổ dự án nghiên cứu và sản xuất điều hòa. Dù điều kiện đi lại còn nhiều khó khăn, đội ngũ Hòa Phát vẫn sang Trung Quốc, Đài Loan và Nhật Bản học hỏi từ các nhà sản xuất lớn, quan sát quy mô nhà máy, dây chuyền, quy trình lắp ráp. Trở về, họ bắt tay vào lắp đặt, chạy thử, đo đạc rồi điều chỉnh, cứ thế lặp lại cho đến khi đạt yêu cầu. Nhiều đêm, anh em kỹ thuật ở lại nhà máy chờ đo độ ồn, theo dõi máy vận hành để chỉnh sửa từng chi tiết.
Cũng trong năm đó, thương hiệu Funiki ra đời với ý nghĩa "làn gió mát lành". Ngày 15/09/2003, 30 chiếc điều hòa Funiki đầu tiên thuộc dòng SC09 và SC12 xuất xưởng và được lắp đặt tại làng sinh viên Hancinco. Cuối năm, công ty tiếp tục nghiên cứu và phát triển dòng điều hòa hai chiều SH09, SH12.
Khi những lô điều hòa mang thương hiệu Việt đầu tiên của Hòa Phát ra thị trường, ông Đinh Thành Hưng, Giám đốc Công ty TNHH TM Huy Hùng, nhận hàng trong tâm thế dè dặt. Sản phẩm mới, thương hiệu mới, và tỷ lệ lỗi còn cao.
Hơn hai mươi năm sau, Huy Hùng vẫn là nhà phân phối của Điện lạnh Hòa Phát. Ông Hưng lý giải: "Thời gian đầu tỷ lệ sản phẩm lỗi còn khá cao. Tuy nhiên, Ban lãnh đạo Điện lạnh Hòa Phát đã phản ứng rất nhanh, chủ động xử lý sự cố, hỗ trợ nhà phân phối bằng nhiều giải pháp cụ thể, đồng thời liên tục cải tiến sản phẩm trong thời gian ngắn. Chính sự cầu thị và quyết liệt đó đã tạo niềm tin để các đối tác tiếp tục đồng hành lâu dài."
Làm thật
Chất lượng
Làm thật
Tử tế
Chất lượng được chuẩn hóa từng bước theo quy mô. Từ năm 2007, công ty áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO vào sản xuất kinh doanh; năm 2019 được QUACERT cấp chứng nhận ISO 9001:2015. Các sản phẩm được thử nghiệm theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn điện, tương thích điện từ và hiệu suất năng lượng, nhiều sản phẩm đạt nhãn năng lượng 5 sao.
Năm 2013, Điện lạnh Hòa Phát được Quỹ Đa phương của Nghị định thư Montreal tài trợ gần 1 triệu USD để chuyển từ chất trợ nở HCFC 141b sang Cyclopentane trong sản xuất tủ lạnh, tủ đông, góp phần loại trừ các chất làm suy giảm tầng ozone, tiêu chuẩn môi trường mà thời điểm đó ít doanh nghiệp nội địa theo đuổi. Cùng năm, nhà máy Tủ đông được đầu tư và đến năm 2014, được đưa vào vận hành, mở ra ngành hàng về sau trở thành thế mạnh của Điện lạnh Hòa Phát.
Năm 2019, doanh số Điện lạnh đạt mốc 1.000 tỷ đồng. Sang giai đoạn cao điểm của đại dịch Covid-19 năm 2020 và 2021, các sản phẩm tủ đông Hòa Phát có mặt tại nhiều khu cách ly, phục vụ lưu trữ vắc xin và bảo quản thực phẩm tươi sống. Đó cũng là quãng thời gian hệ thống phân phối chịu áp lực lớn về hàng tồn kho và chi phí vận hành.
“Chính cách đồng hành lúc thị trường khó khăn, cùng chất lượng sản phẩm ổn định qua từng năm, đã giúp Điện lạnh Hòa Phát giữ được một mạng lưới phân phối gắn bó. Nền tảng này làm bàn đạp cho giai đoạn tăng tốc sau đó”, ông Thành nói thêm.
Luyện tôi thêm
Hòa Phát
Cơ hội đến vào tháng 10/2021, khi Tổng Công ty Điện máy Gia dụng Hòa Phát được thành lập và bộ máy bước vào giai đoạn tái cấu trúc. Bà Nguyễn Thị Thuận, Phó Giám đốc Công ty Điện lạnh Hòa Phát, người trực tiếp định hướng giai đoạn chuyển mình này, cho biết: “Chúng tôi giao phòng Kinh doanh hai nhiệm vụ trọng tâm. Một là xây dựng hệ thống khách hàng sâu rộng, bám sát thị trường để kịp thời đưa ra các chính sách hiệu quả. Hai là đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số vào hoạt động bán hàng thông qua các nền tảng như Bravo, App Điện máy Hòa Phát và hệ thống DMS. Hai việc này không làm lần lượt mà phải triển khai đồng thời với quyết tâm cao nhất, bởi thị trường không chờ đợi ai. Chính cách tiếp cận đó đã tạo nền tảng để hoạt động kinh doanh tăng tốc nhanh nhưng vẫn bảo đảm tính bền vững trong dài hạn.”
Là một trong những người gắn bó lâu dài cùng Điện lạnh Hòa Phát, chị Bạch Minh Tâm, Phó phòng Tổ chức Văn phòng Hà Nội, chia sẻ: “Thời gian của thập kỷ trước, nếu nhắc đến Điện lạnh có gì đó hơi khiêm tốn, nếu để so sánh chúng tôi cũng không dám ‘ho he’ gì so với các công ty khác trong Tập đoàn. Nhưng chúng tôi vẫn luôn tin và yêu công ty mình, bởi được như vậy cũng là một thành quả nỗ lực rất cố gắng của tập thể, chỉ là chưa có cơ hội bứt phá.”
Ông Nguyễn Hoàng Anh, Giám đốc ngành hàng Tủ đông và Tủ lạnh chắc chắn nói: “Yếu tố quan trọng nhất làm nên kết quả của giai đoạn này là tinh thần ‘không ngại khó’. Trong lúc thị trường suy giảm nhưng mục tiêu tăng trưởng vẫn được đặt ở mức cao, mỗi cá nhân đều đối mặt với áp lực riêng từ khách hàng, thị trường và doanh số, cả tập thể đã chọn đồng lòng giữ vững mục tiêu chung. Có những ngày cuối tháng, cuối quý, cả phòng ngồi lại đến tận đêm muộn chỉ để chờ từng chuyến xe xuất kho, xác nhận từng đơn hàng hoàn tất đúng cam kết với khách hàng.” Cách làm quyết liệt ấy nhanh chóng được đền đáp. Sản lượng điều hòa treo tường tăng gần gấp 5 lần so với năm 2020. Năm 2022, nhà máy Tủ đông Phú Mỹ hoàn thành với vốn đầu tư hơn 800 tỷ đồng, công suất 375.000 sản phẩm mỗi năm, tập trung các dòng tủ đông, tủ mát dung tích lớn, tạo đà cho mục tiêu xuất khẩu.
Gần
5 lần
sản lượng điều hòa treo tường so với năm 2020
Hơn
19.000
kỹ thuật viên trên toàn quốc, tính tới tháng 5/2026
Hơn
800 tỷ
đồng vốn đầu tư nhà máy Tủ đông Phú Mỹ, hoàn thành năm 2022
Công suất
375.000
sản phẩm mỗi năm tại nhà máy tủ đông Phú Mỹ
Làm nên những con số ấy là sự nỗ lực và cống hiến của hơn 1.000 cán bộ công nhân viên, trong đó nhiều người đã đi cùng công ty từ những ngày đầu tiên. Anh Dư Tuấn Long vào nhà máy ở Như Quỳnh năm 2001, là một trong 5 người làm việc đầu tiên từ ngày thành lập. Thời máy móc còn đơn sơ, anh trực tiếp lắp ráp, sửa chữa từng thiết bị, rồi từng bước trưởng thành lên vị trí Trưởng bộ phận Cơ điện. Sau chặng đường dài, điều anh đúc rút được lại rất giản dị, rằng một người quản lý giỏi không phải là người sửa nhiều nhất, mà là người đảm bảo hệ thống vận hành ổn định và đội ngũ ngày càng vững mạnh.
Cùng vào công ty năm đó, anh Nguyễn Ngọc Xương bắt đầu từ vị trí công nhân trẻ khi cơ sở vật chất còn chưa hoàn thiện. Năm 2014, nhà máy Nhựa buộc phải xây dựng lại gần như từ đầu, anh cùng anh em chọn đối diện thay vì chùn bước, và chính biến cố ấy đã tôi luyện bản lĩnh của cả tập thể. Nay giữ vai trò Quản đốc xưởng Nhựa và Cơ khí, anh vẫn giữ tác phong của một người công nhân sát sao, thực tế, đặt hiệu quả công việc lên hàng đầu.
Ở xưởng lắp ráp Hưng Yên, chị Nguyễn Thị Giang được anh em gọi là “người thợ lành nghề”. Vào công ty từ năm 2005, chị chứng kiến gần trọn hành trình của nhà máy, từ thời dây chuyền còn thô sơ đến hiện đại như hôm nay. Những đợt có nhân sự mới còn bỡ ngỡ, dù đã xong ca làm kéo dài 12 tiếng, chị vẫn chủ động ở lại thêm để hỗ trợ, bởi với chị, giúp một người mới bắt nhịp được công việc cũng là cách để cả tập thể vận hành tốt hơn.
Bước vào công ty ngay sau khi ra trường từ vị trí nhân viên bán hàng, chị Bùi Thị Hiền, nay là Giám đốc ngành hàng Điều hòa và Máy giặt, vẫn nhớ rõ những ngày đầu tiên: “Ấn tượng của tôi về nơi đây là một tập thể chăm chỉ, kỷ luật và đặc biệt đề cao sự trung thực. Từ vị trí nhân viên bán hàng, tôi bước vào công việc với một suy nghĩ duy nhất là phải luôn nỗ lực để bán được hàng, mở rộng thị phần và tạo ra giá trị thực sự cho doanh nghiệp. Với tôi, nền tảng của công việc luôn bắt đầu từ sự nhiệt huyết, chính trực, đồng thời không ngừng tìm kiếm giải pháp để mọi thứ được cải thiện mỗi ngày. Điều tôi muốn gửi gắm đến các bạn trẻ cũng ngắn gọn thôi, hãy làm việc hết mình và luôn là một con người chính trực.”
Sự trưởng thành của tập thể được ghi nhận tại Hòa Phát Awards lần thứ nhất, tổ chức ngày 22/03/2026 tại Nhà hát Hồ Gươm. Điện lạnh Hòa Phát được xướng tên ở hạng mục cao nhất “Công ty Xuất sắc”, trở thành một trong bốn công ty được Tập đoàn vinh danh; Phòng Kinh doanh miền Bắc góp mặt trong 15 tập thể xuất sắc nhất, Phòng Marketing đạt giải Tập thể đổi mới sáng tạo cùng nhiều cá nhân được ghi nhận ở các hạng mục, trong đó có chị Bùi Thị Hiền với danh hiệu Quản lý xuất sắc.
Chứng kiến hành trình trưởng thành 25 năm, chị Nguyễn Thị Thảo Nguyên, Tổng giám đốc Tổng Công ty Điện máy Gia dụng Hòa Phát tự hào: “Thay đổi lớn nhất ở Điện lạnh nằm ở con người. Nếu trước kia đội ngũ còn rụt rè, tự thấy mình là công ty nhỏ trong Tập đoàn, thì nay họ đã tự tin, không còn cảm thấy nhỏ bé so với bất kỳ đơn vị nào. Họ phải nghĩ mình làm được thì họ sẽ làm được.”
Làm chủ công nghệ
Sẵn sàng vươn xa
Năm 2024, dòng tủ lạnh Double Inverter 286L do Điện lạnh Hòa Phát sản xuất đáp ứng các chứng nhận tiêu chuẩn quốc tế CSA và UL, chính thức có mặt tại thị trường Hoa Kỳ. Lần đầu tiên sản phẩm của một doanh nghiệp điện lạnh Việt Nam xuất khẩu thành công sang thị trường này; công ty đồng thời là doanh nghiệp Việt đầu tiên sản xuất tủ lạnh OEM cho đối tác nước ngoài. Cùng năm, tủ đông Hòa Phát đạt Thương hiệu Quốc gia Việt Nam, là sản phẩm tủ đông duy nhất được Hội đồng Thương hiệu Quốc gia và Bộ Công Thương vinh danh trong kỳ xét chọn. Trước đó, vào năm 2021 và năm 2023, Tủ đông Hòa Phát được Tạp chí Điện tử & Ứng dụng bình chọn là “Tủ đông tốt nhất”.
Năm 2025, thị trường điện lạnh chững lại, thời tiết mưa nhiều và không có nắng nóng cao điểm ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua điều hòa. Trong bối cảnh đó, doanh thu công ty vẫn tăng hơn 42% so với năm 2024 và tăng gần 5 lần so với năm 2021. Sản phẩm của công ty hiện xuất khẩu sang 6 quốc gia gồm Mỹ, Canada, Thái Lan, Myanmar, Lào và Campuchia.
Cũng trong năm 2025, Nhà máy Hưng Yên triển khai sản xuất kết hợp hàng xuất khẩu và hàng nội địa trên cùng một chuyền, trong đó có dòng tủ lạnh FURRION sản xuất cho đối tác với yêu cầu cao về tiến độ và chất lượng. Từ nền tảng đó, năm 2026 công ty tiếp tục đầu tư Nhà máy Tủ lạnh mới tại Phú Mỹ với tổng vốn 50 triệu USD, công suất thiết kế 1,2 triệu sản phẩm mỗi năm. Nhà máy sẽ sản xuất những dòng tủ khác biệt gồm tủ side by side và tủ dung tích lớn từ 450 đến 650 lít, trong khi suốt nhiều năm qua công ty chỉ sản xuất tủ dưới 280 lít. Bước đi này đưa Điện lạnh Hòa Phát chủ động tiến vào phân khúc cao hơn, sẵn sàng cho các đơn hàng lớn từ thị trường trong nước lẫn quốc tế.
Ông Văn Tiến Luân, Giám đốc Công ty TNHH Điện lạnh Hòa Phát, khẳng định: “Sau 25 năm phát triển, chúng tôi hiểu rằng để chinh phục được các thị trường lớn, doanh nghiệp cần năng lực sản xuất và cần cả một nền tảng giá trị vững chắc để sánh vai cùng các thương hiệu toàn cầu. Điện lạnh Hòa Phát đang xây dựng nền tảng ấy bằng nguồn lực quản trị sản xuất tinh gọn, nguồn lực đầu tư R&D bền bỉ, chuyển đổi số thực chất và một đội ngũ trẻ, sáng tạo, giàu nhiệt huyết. Lô tủ lạnh đầu tiên xuất khẩu Mỹ là cột mốc quan trọng khẳng định năng lực tự chủ công nghệ. Từ cột mốc này, chúng tôi kiên định với mục tiêu vươn xa hơn, phục vụ nhiều hơn các khách hàng, và góp phần đưa các sản phẩm Made in Vietnam đến với người tiêu dùng khắp thế giới.”
Nhìn lại chặng đường đã qua, điều Điện lạnh Hòa Phát trân trọng nhất không phải các cột mốc hay con số, mà là sự tin yêu của người tiêu dùng cả nước dành cho sản phẩm Hòa Phát và Funiki, là hơn 10.500 nhà phân phối, đại lý tận tâm và trách nhiệm trên cả nước, những đối tác đã chọn tin tưởng, chọn đồng hành, chọn kinh doanh với chân giá trị là sự tử tế, để nhìn cùng một hướng, chung một mục tiêu, và là hơn 1.000 cán bộ công nhân viên đứng sau từng sản phẩm xuất xưởng mỗi ngày. Tháng 3 vừa qua, hơn 1.000 đối tác trong số đó từ khắp ba miền đã cùng về Trung tâm Hội nghị VinPalace Cổ Loa, dự Hội nghị Khách hàng Toàn quốc quy mô lớn nhất từ trước tới nay của công ty. Ngày 15/8/2026, hơn 400 cán bộ công nhân viên từ các chi nhánh, văn phòng và nhà máy ở ba miền có mặt tại Đà Nẵng trong Lễ kỷ niệm 25 năm thành lập, cùng nhìn lại chặng đường đã qua và ghi nhận những người đã gắn bó với công ty suốt nhiều năm.
Và "Tầm nhìn mới, Khát vọng mới" ấy cũng chính là tinh thần mà Điện lạnh Hòa Phát mang theo vào chặng đường phía trước, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, mở rộng xuất khẩu và kiên định cách làm đã theo đuổi từ ngày đầu, làm thật chất lượng, làm thật tử tế.