Đây là cuộc bầu cử thứ hai được tổ chức ở Iraq kể từ khi Mỹ đem quân vào lật đổ chính quyền của Tổng thống Saddam Hussein năm 2003. Cuộc bầu cử lần này rất quan trọng khi đất nước Iraq đang phải đấu tranh rất vất vả để khôi phục hòa bình sau nhiều năm chiến tranh và cũng là để chuẩn bị sẵn sàng cho việc Mỹ rút quân ra khỏi nước này vào cuối năm tới.

Khoảng 19 triệu cử tri, trong đó có 1,4 triệu cử tri ở nước ngoài, đã đi bỏ phiếu để bầu chọn ra 325 nghị sĩ Quốc hội trong số 6.300 cử tri, đại diện cho 12 liên minh các đảng phái chính và hàng chục các thực thể chính trị khác. Có tất cả 50.000 điểm bỏ phiếu trên khắp đất nước.

 Làn sóng bạo lực trong ngày bầu cử

2 ngày trước cuộc bầu cử, chi nhánh Al-Qaeda ở Iraq đã đe dọa sẽ giết chết bất kỳ người Iraq nào đi bỏ phiếu nhằm phá hoại cuộc bầu cử quan trọng ở đất nước đang bị giày xéo bởi tình trạng bạo lực và chiến tranh này.  Và đúng như lời đe dọa của Al-Qaeda, hàng loạt các vụ tấn công bằng bom, đạn cối và rocket đã xảy ra trong ngày bầu cử, cướp đi sinh mạng của 37 người và làm bị thương hàng chục người khác ở thủ đô Baghdad mặc dù chính phủ Iraq đã huy động khoảng 1 triệu nhân viên an ninh để bảo vệ cho cuộc bầu cử.

Trong vụ tấn công đẫm máu nhất xảy ra ngày hôm qua, đã có 25 người thiệt mạng và 19 người khác bị thương khi những kẻ khủng bố thực hiện một cuộc tấn công bằng đạn cối vào một khu chung cư ở Ur, phía đông bắc Baghdad, nguồn tin từ Bộ Nội vụ Iraq cho biết.

Trong khi đó, 4 người đã thiệt mạng và 8 người khác bị thương khi một tòa nhà bị sập sau một vụ đánh bom ở al-Shurta al-Rabia, phía tây nam Baghdad.

Cùng ngày, 4 người cũng đã thiệt mạng và 6 người khác bị thương khi một quả rocket Katyusha được bắn vào Hurriyah – một khu vực đông dân ở phía bắc Baghdad, nguồn tin trên cho biết thêm.

Trong một vụ tấn công khác, 2 người đã chết và 6 người bị thương trong một vụ đánh bom ven đường ở bên ngoài một trường học được sử dụng làm trung tâm bỏ phiếu ở Khadraa, phía tây Baghdad. Còn có 2 người khác thiệt mạng và 5 người bị thương trong một vụ đánh bom ven đường khác ở quận Jihad, phía tây nam Baghdad.

Ông Ayad Allawi, cựu Thủ tướng và là người đứng đầu Iraqia List, cho biết ông mong đợi các cuộc tấn công bằng bom, rocket và đạn cối sẽ đem lại hiệu quả ngược lại và người dân Iraq sẽ có thêm quyết tâm để đi bỏ phiếu.

"Hôm nay là thời điểm bước ngoặt cho Iraq bởi người dân Iraq đã chán ngấy tình trạng an ninh bất ổn, nền kinh tế yếu kém và các dịch vụ cơ bản của người dân không được bảo đảm," ông Allawi cho biết.

Hàng triệu người vẫn đi bỏ phiếu

Điều mong chờ của ông Allawi có lẽ đã thành sự thật. Bất chấp làn sóng bạo lực dâng cao trong ngày bầu cử, tỉ lệ người dân Iraq đi bầu cử khá cao. "Chúng tôi chẳng ngại bom đạn. Mọi người đều đi bỏ phiếu," ông Abbas Hussein, một cử tri ở Mansur, đã nói như vậy.

Khoảng 7h sáng qua theo giờ địa phương (tức 11h trưa qua theo giờ Hà Nội, cuộc bầu cử có tính lịch sử ở Iraq chính thức bắt đầu. Tổng thống Iraq Talal Talabani đã đến trung tâm bỏ phiếu ở quê hương ông thuộc tỉnh Sulaimaniyah, phía bắc Iraq, để thực hiện nghĩa vụ của mình. Ông Talabani là một trong những người đầu tiên đi bỏ phiếu. Cuộc bỏ phiếu đã kết thúc vào lúc 5h chiều theo giờ địa phương (tức 21h tối theo giờ Hà Nội).

"Tôi chúc mừng nhân dân Iraq vĩ đại và tôi kêu gọi người dân Iraq hãy tham gia vào cuộc bỏ phiếu quan trọng sẽ quyết định số phận của nền dân chủ ở Iraq này," Tổng thống Talabani phát biểu sau khi bỏ lá phiếu của mình vào thùng phiếu. “Tôi chúc người dân Iraq sẽ thành công trong cuộc bầu cử này."

Tại điểm bỏ phiếu ở khu vực Vùng Xanh được bảo vệ nghiêm ngặt ở trung tâm thủ đô Baghdad, Thủ tướng Iraq Nuri al-Maliki cũng đã đi bỏ phiếu. Ông này đang dẫn đầu liên minh “Pháp quyền” tham gia ứng cử trong cuộc bầu cử.

"Theo ý kiến của tôi, cuộc bầu cử lần này sẽ đem lại sự thay đổi trên bản đồ chính trị Iraq, và tôi tin rằng tiến trình thay đổi đó đã bắt đầu kể từ các cuộc bầu cử địa phương hồi tháng 1 năm 2009," Thủ tướng Maliki phát biểu với các phóng viên. "Hôm nay, tiến trình thay đổi đó sẽ được định đoạt theo hướng sẽ dẫn tới một chính phủ và Quốc hội ổn định. Điều đó sẽ phản ánh tình hình ở Iraq và các mối quan hệ của Iraq với các nước láng giềng Ả-rập cũng như trên trường quốc tế," ông Maliki nói tiếp.

"Tôi có thể thấy người dân Iraq đã nhận ra tầm quan trọng của tiếng nói của họ bất chấp những lời đe dọa và những cuộc tấn công khủng bố nhằm ngăn cản họ tham gia vào cuộc bầu cử lần này," Thủ tướng Iraq cho biết. "Tôi hiểu về người Iraq là bất cứ khi nào có sự thách thức thì khi đó sẽ có sự kiên cường," ông Maliki phát biểu với báo giới ở Vùng Xanh.

Các cử tri Iraq đã tỏ ra rất quan tâm đến cuộc bỏ phiếu ngày hôm qua. "Tôi bỏ phiếu cho ông Maliki vì tôi tin rằng an ninh đã được cải thiện trong vài năm qua," bà Batol Ali, một người Shiite 55 tuổi ở quận Al-Adil, thủ đô Baghdad, cho biết.

Bà Ali và chồng đã đi bộ đến điểm bỏ phiếu, cách nhà họ khoảng 150m. Trong thời điểm tình trạng bạo lực sắc tộc leo lên mức cao nhất ở Iraq năm 2006 và 2007, gia đình bà Ali đã phải chạy trốn sang Syria và ở đó trong vòng khoảng 1 năm.

"Tôi bỏ phiếu cho người đứng đầu Đảng Cộng sản Iraq vì tôi nghĩ đảng này chống lại sự chia rẽ sắc tộc và có thể nỗ lực vì toàn thể nhân dân Iraq," ông Fadil Abd, chồng bà Ali, 59 tuổi, đã cho biết như vậy. Ông Abd là một kỹ sư đã nghỉ hưu của một công ty nhà nước.

"Chúng tôi hy vọng chúng tôi đã lựa chọn đúng người và chính phủ sắp tới sẽ nỗ lực để bảo đảm sẽ cung cấp được cho người dân những nhu cầu tối thiểu. Gia đình tôi chỉ có điện trong vòng từ 8-10h mỗi ngày và phải dựa vào máy phát điện bên ngoài," ông Abd nói.

Tại các tỉnh khác, số cử tri đi bỏ phiếu rất đông đảo bất chấp các cuộc tấn công. Có tới 667.000 cử tri đi bỏ phiếu ở tỉnh Salahudin – nơi chủ yếu là người Sunni sinh sống. Cả cử tri ở tỉnh Salahudin sẽ bỏ phiếu chọn ra 22 nghị sĩ trong số 303 ứng cử viên đại diện cho khu vực.

Sáng sớm ngày Chủ nhật, số cử tri đi bỏ phiếu rất ít do những kẻ khủng bố liên tục bắn đạn pháo vào các thành phố Samarra và Baiji. Chúng còn cài bom ven đường ở các khu vực khác. Kết quả là có 3 nhân viên giám sát bầu cử bị thương. Tuy nhiên, sau đó, cử tri đi bỏ phiếu ngày một đông lên.

"Tôi bỏ phiếu cho ông Ayad Allawi bởi vì tôi tin ông ấy là người thích hợp nhất cho Iraq trong giai đoạn tới," ông Awad Ahmed, một nông dân 40 tuổi thổ lộ. Trong khi đó, bà Fatima Novan, một người nội trợ 51 tuổi, đi bỏ phiếu từ rất sớm. Bà này cho biết: "Tôi hy vọng cuộc bầu cử sẽ đem đến một chính phủ mới có thể cứu đất nước Iraq khỏi tình trạng bạo lực".

Tỉnh Nineveh và thủ phủ Mosul, cách phía bắc Baghdad 400km, cũng phải hứng chịu một loạt các vụ bắn đạn cối và tấn công bằng bom trong ngày bầu cử. Một dân thường đã bị thương. Các vụ tấn công này đã ngăn cản cử tri đến các điểm bỏ phiếu trong buổi sáng sớm nhưng sau đó hàng ngàn người kéo thành hàng dài đã đến các trung tâm bỏ phiếu thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

Sự dũng cảm của người dân Iraq đã nhận được rất nhiều lời khen ngợi của cộng đồng quốc tế. Tổng thống Mỹ Barack Obama cho biết: "Tôi xin bày tỏ sự kính trọng đối với người dân Iraq – những người đã không bị khuất phục trước các hành động bạo lực để đi thực hiện quyền bỏ phiếu của mình".

Ngoại trưởng Anh David Miliband cũng khen ngợi “sự quyết tâm của người Iraq” trong cuộc bầu cử lần này trong khi Ngoại trưởng Pháp Bernard Kouchner cho rằng điều đó “đã chứng minh người Iraq đã vượt qua những thử thách trong quá khứ."

Trước khi diễn ra cuộc bỏ phiếu ngày hôm qua, đã có một cuộc bỏ phiếu sớm ngày 4/3 dành cho 800.000 nhân viên an ninh Iraq, các tù nhân và các nhân viên bệnh viện. Và ngày 5/3, khoảng 1,4 triệu người Iraq đang sinh sống ở 16 quốc gia cũng đã được đi bỏ phiếu.