|
Tháng 2. 2010 thông tin trên một số trang web loan báo về việc thuốc giảm cân có chứa chất sibutramine với các tên thương mại là: Reductil, Sibutral, Meridia... đã được Cơ quan dược phẩm Châu Âu (EMA) khuyến cáo thu hồi vì nghiên cứu ở 9.805 người sử dụng thuốc này có sự gia tăng nguy cơ tai biến tim mạch. Tuy nhiên, ở VN loại thuốc này lại được bán rộng rãi. Đây là thực trạng rất đáng báo động, việc bán các loại thuốc biệt dược mà không cần có đơn của bác sĩ đang rất phổ biến trên thị trường.
Những tai hoạ trước mắt
Theo ý kiến của một số dược sĩ, chất Sibutramine được gọi là “thần dược” để giảm cân đang rất được nhiều người ưa dùng vì nó tạo ra cảm giác no nên không cảm thấy thèm ăn và sẽ giảm cân. Thuốc này bắt đầu được lưu hành ở Châu Âu từ đầu những năm 2000, ở Pháp từ năm 2001 chỉ các chuyên khoa nội tiết, tim mạch mới được chỉ định sử dụng thuốc này lần đầu cho những ai có chỉ số BMI (cân nặng/chiều cao) cao hơn 30 hoặc 27 khi có kèm theo bệnh đái tháo đường type 2 hay rối loạn lipid. Các BS khác không được phép kê đơn. Thuốc này hoàn toàn bị cấm chỉ định đối với những người có bệnh tim mạch, cao huyết áp... và chỉ được bán trong các nhà thuốc theo đơn của BS.
Trong khi đó tại VN, thuốc Reductil được bán tự do và ai muốn uống cũng được. Rất nhiều phụ nữ đã mách bảo nhau dùng thuốc này để giảm cân mà không cần có chỉ định của BS. Đã có một số người sau khi dùng thuốc đã gặp những tác dụng phụ như đau đầu, buồn nôn... phải vào điều trị tại bệnh viện.
Gần đây, các BS sản khoa cảnh báo tình trạng tự ý sử dụng thuốc phá thai Mifepristone đang có bán tại các cửa hàng thuốc ở Hà Nội. Một nữ sinh khi có thai nghe bạn bè mách bảo đã mua thuốc về uống để đẩy cái thai mấy tuần tuổi ra ngoài. Sau khi uống thuốc bị băng huyết phải đưa vào cấp cứu tại bệnh viện và chỉ chậm thêm một chút đã không giữ được tính mạng.
Theo các BS, trường hợp của cô gái trên là do để sẩy thai giữa chừng, nhau thai ra không hết, gây nhiễm trùng nặng bên trong. Các BS lưu ý, tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc nếu không có chỉ định chuyên môn. Khi uống Mifepristone phải dưới sự quan sát của thầy thuốc tại cơ sở y tế. Vì tai biến có thể xảy ra khi sử dụng thuốc Mifepristone là ra máu ồ ạt. Chính vì thế loại thuốc này chỉ được sử dụng tại các cơ sở chuyên khoa sản. Nguy hiểm là vậy, song theo lời của một dược sĩ có quầy thuốc ở phố Phủ Doãn, do phá thai bằng thuốc vừa nhanh, vừa kín đáo nên cửa hàng của chị bán được khá nhiều loại thuốc này.
 |
| Không phải hiệu thuốc nào cũng thực hiện nghiêm túc việc mua bán biệt dược phải có đơn thuốc (ảnh minh họa của Kỳ Anh). |
Có quy định cũng như không
Chuyện thường gặp ở các hiệu thuốc là khách hàng chỉ cần nói tên thuốc cần mua, hoặc kể bệnh với người bán thuốc thì ngay lập tức sẽ được đáp ứng. Vào những hiệu thuốc nằm trên phố Hai Bà Trưng, Tràng Thi (Hà Nội) - nơi được mệnh danh là nơi bán các loại thuốc biệt dược và cả những loại thuốc “quý hiếm” - người mua có thể mua được mọi loại thuốc mà không cần đến đơn của BS.
Theo ước tính của một vài hiệu thuốc thì số người đến mua thuốc có đơn của BS chỉ chiếm khoảng 20-30%, còn lại là những người mua thuốc tự do. Thuốc kháng sinh là loại thuốc có số người mua không có đơn nhiều nhất, kế đến là thuốc tiêu hoá, tim mạch, nội tiết, ung thư...Thực tế này là câu trả lời rõ ràng rằng quy định của ngành y tế về việc phải có đơn, nhà thuốc mới được bán là vô giá trị.
Tháng 7.2009, Bộ Y tế đã chính thức ban hành và hướng dẫn thực hiện danh mục gồm 256 loại hoạt chất thuốc được phép mua bán không cần đơn của BS và còn 30 nhóm hoạt chất thuốc khác bắt buộc phải có đơn thuốc do thầy thuốc kê thì nhà thuốc, quầy thuốc mới được phép cấp bán.
Trước đó, Bộ Y tế cũng đã ban hành quy chế kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn, song rõ ràng sự lộn xộn trong việc bán thuốc không có đơn vẫn y nguyên. Rất hiếm thấy nhà thuốc nào bị xử phạt vì bán thuốc không có đơn.
Khi hỏi về vấn đề này, một quan chức của ngành dược nói rằng, do Cục Quản lý dược chưa có đội ngũ thanh tra dược chuyên ngành nên việc thanh - kiểm tra còn nhiều hạn chế. Vậy, tình trạng thả nổi này sẽ còn tiếp diễn đến bao giờ?
|